żal

żal
m I, D. -u; lm M. -e, D. -ów
1. «uczucie smutku z powodu utraty kogoś, czegoś, z powodu doznanego zawodu itp.»

Głęboki, szczery żal.

Żal po stracie przyjaciela.

Żal z powodu opuszczenia stron rodzinnych.

Żal za tym, co minęło.

Łzy żalu.

Płakać z żalu.

Powiedzieć coś z żalu.

Myśleć z żalem o szczęśliwej przeszłości.

Serce krwawi, pęka, ściska się z żalu.

Było mu żal zapracowanej żony.

Zrobiło jej się żal straconej okazji.

Żal ściska serce, bierze, ogarnia kogoś.

□ Mała strata, krótki żal.
2. «wyrzuty sumienia, skrucha po popełnieniu czegoś złego (w religiach chrześcijańskich - będąca warunkiem odpuszczenia grzechów)»

Żal za grzechy, za popełnione winy.

3. «uraza, pretensja»

Mieć żal do męża o nie spełnioną obietnicę.

Miała żal do losu za zmarnowaną młodość.

Chować do kogoś żal w sercu.

4. zwykle w lm «skargi, biadanie, narzekanie, lament»

Wysłuchiwać czyichś żalów.

Daremne żale, próżny trud, bezsilne złorzeczenia. (Asnyk)

5. tylko w lm, lit. «w literaturze staropolskiej: utwór liryczny wyrażający ból z powodu nieszczęścia, skargi i narzekania na los»
rel. Gorzkie żale «pieśń wielkopostna; nabożeństwo wielkopostne»

Słownik języka polskiego . 2013.

Игры ⚽ Нужно сделать НИР?

Look at other dictionaries:

  • żal — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż III, D.; lm D. ów {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} uczucie przygnębienia, smutku, związane z doznanym niepowodzeniem, utratą bliskiej osoby itp. : {{/stl 7}}{{stl 10}}Głęboki,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Zal — Zāl (زال in Persian) is a legendary Persian warrior from the old Persian The Book of Kings or Shahnameh. Background An albino, Zāl was born with white hair. Because of this, his parents called him Zāl. In the Persian language, Zaall refers to… …   Wikipedia

  • ZAL — ZAL: ↑ZAR. ZAR, ZAL = internationaler Währungscode für: 2↑Rand …   Universal-Lexikon

  • Zál — (s. ⇨ Zagel). *1. Ach, du armer Zoale. (Schles.) Rufen Frauen aus beim Anblick eines kleinen, sehwächlichen Kindes. Auch Ausdruck des Mitleidens und Erbarmens frierender Bettelkinder. *2. Doa is au kei Zoale zu fing n. (Schles.) Von einem Felde,… …   Deutsches Sprichwörter-Lexikon

  • Zal — Simurgh mit dem Säugling Zal Zāl (persisch ‏زال‎) war eine mythische Sagengestalt (Kämpfer) in der persischen Mythologie. Er war der Sohn von Sām und der Enkel von Nariman, beides Helden im antiken Persien und Beschützer Irans. Da Zāl mit… …   Deutsch Wikipedia

  • žàl — [žau̯] prid. neskl. (ȁ) v zvezi z beseda, misel ki vsebuje, izraža negativen, odklonilen odnos do koga: nikoli mu ni rekla žal besede; kljub nagajanju v njem ni bilo žal misli [žau̯] prisl. (ȁ) 1. v povedni rabi, s smiselnim osebkom v dajalniku …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • zal — ab·cha·la·zal; ben·zal; ben·zal·ko·ni·um; bo·zal; cha·la·zal; quet·zal; ri·zal; si·zal; zal·o·phus; zal·cit·a·bine; co·ry·zal; hy·dro·rhi·zal; my·co·rhi·zal; my·cor·rhi·zal; que·zal; …   English syllables

  • žál — 1 a m (ȃ) knjiž., redko peščena (morska) obala: valovi pljuskajo na žal / morski žal 2 a [tudi žau̯] m (ȃ) zastar. žalost: njegov žal izvira iz razočaranj / reči v tonu iskrenega žala obžalovanja i [tudi žau̯] ž (ȃ) zastar. 1. žalost: žal jo… …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • Zal — Simurgh transportant Zal enfant Zål (زال en Persan) était un guerrier mythique de l Iran ancien. Il était albinos et son nom est utilisé en Persan pour faire référence à ceux qui souffrent d albinisme. Sa femme était Rudaba; leur enfant était le… …   Wikipédia en Français

  • žal — žȃl1 m[i] i ž[/i] DEFINICIJA ekspr. knjiš. žaljenje za čim ETIMOLOGIJA prasl. i stsl. žalь (rus. žal , polj. żal), lit. gėla: bol, muka ← ie. *gwel (stir. at baill: umire, stengl. cwelan: umirati) …   Hrvatski jezični portal

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”