dół

dół
m IV, D. dołu, Ms. dole; lm M. doły
1. «otwór, jama wykopana, wyrwana, zaklęsła w ziemi, w nawierzchni, w skale itp.»

Głęboki, płytki dół.

Dół wapienny.

Wykopać dół.

∆ Dół gnilny «podziemny zbiornik do odprowadzania ścieków; szambo»
∆ Dół garbarski «kadź, najczęściej betonowa, służąca do garbowania skór»
∆ Wilczy dół «jama wykopana w celu łapania zwierząt, pierwotnie - wilków»
2. «jama w ziemi, w której grzebie się zmarłych; grób»

Zabitych chowano we wspólnym dole.

□ Jeden na świat, drugi w dół «jedni się rodzą, drudzy umierają»
3. «zagłębienie w ciele, w szkielecie człowieka lub zwierzęcia»

Dół pachowy.

Dół czaszkowy.

Doły oczne.

4. «niższa albo najniższa część czegoś (np. budynku), miejsce niżej położone»

Dół książki, stronicy, sukni.

Lokatorom odnajął cały dół, a sam mieszkał na górze.

∆ Zaokrąglić liczbę w dół «zamiast danej liczby wziąć mniejszą, np. opuszczając grosze po złotówkach, dziesiątki po setkach»
◊ W dół rzeki «w kierunku ujścia rzeki»
◊ Płacić, dawać, odbierać, otrzymywać pieniądze, pensję z dołu «płacić itp. pieniądze po otrzymaniu towaru lub po wykonaniu pracy»
◊ Równać w dół «wyrównywać poziom ogólny według poziomu najniższego»
◊ Iść w dół a) «o ludziach: spadać w godnościach, w hierarchii społecznej» b) «o towarze, pieniądzach, papierach wartościowych: tracić na wartości» «o barometrze: wskazywać spadek ciśnienia atmosferycznego»
◊ W dole, u dołu, na dole «nisko, niżej»

W dole płynęła rzeka.

Suknia szeroka u dołu.

◊ W dół, ku dołowi, na dół «w kierunku od góry ku powierzchni ziemi, w głąb ziemi (np. rzucić coś, spojrzeć, zejść, lecieć)»
◊ Z dołu, od dołu «w kierunku od ziemi - w górę»

Wychylił się z okna, z dołu dochodziły okrzyki.

◊ Od góry do dołu «na całej przestrzeni w kierunku pionowym, od początku do końca»
5. «niskie tony głosu śpiewaka»
6. częściej w lm «najniższe, ubogie warstwy społeczne, zwykle nie mające wykształcenia oraz dostępu do dóbr kulturalnych»

Doły społeczne.

Pochodził z dołów.

dołem, rzad. dołami «nisko, niżej, od spodu»

Iść dołem.

Dołem płynął potok.


Słownik języka polskiego . 2013.

Игры ⚽ Поможем решить контрольную работу

Look at other dictionaries:

  • dol — dol …   Dictionnaire des rimes

  • DOL — Vice de consentement qui est une cause de nullité du contrat lorsque les manœuvres pratiquées par l’une des parties ont déterminé l’autre à contracter. Le droit romain n’avait pas de théorie des vices du consentement; le dol était réprimé comme… …   Encyclopédie Universelle

  • Dol — may refer to one of the following. Places Dol de Bretagne, a commune of the Ille et Vilaine département in France Dol pri Borovnici, a village in Borovnica municipality, Slovenia Dol pri Hrastniku, a village in Hrastnik municipality, Slovenia Dol …   Wikipedia

  • dół — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I, D. dołu, Mc. dole {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} dość duże zagłębienie w ziemi, gruncie itp. (wykopane, wyrwane, zaklęsłe itp.); jama, dziura, rozpadlina : {{/stl 7}}{{stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • DOL — abbrDepartment of Labor see also the important agencies section Merriam Webster’s Dictionary of Law. Merriam Webster. 1996. DOL …   Law dictionary

  • dol — DOL, doluri, s.n. (jur.) Acţiune făcută cu rea credinţă, cu viclenie, pentru a determina pe cineva să încheie un contract nefavorabil sau să admită o clauză defavorabilă într un contract. – Din fr. dol, lat. dolus. Trimis de florin mihut,… …   Dicționar Român

  • Dol — steht für: Dol (Einheit), eine Maßeinheit für den Schmerzgrad Geografie: Dol de Bretagne, Gemeinde im französischen Département Ille et Vilaine Dol, Ortsteil von Máslovice in Tschechien Kanton Dol de Bretagne im französischen Département Ille et… …   Deutsch Wikipedia

  • dol — 1. (dol) s. m. Terme de jurisprudence. Tromperie, fraude. •   A moins qu il n y ait fraude ou dol du procureur...., MONTESQ. Espr. XXIX, 16. •   Je craindrais toujours que le dol Ne m en dépossédât sous ombre de justice, Et qu un jour le maître… …   Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré

  • Dol — Dol, das; [s], [zu lat. dolor = Schmerz] (Med.): Einheit für die Intensität einer Schmerzempfindung (Zeichen: dol; 1 dol = 1/10 des höchstmöglichen Schmerzes einer punktförmigen Verbrennung 3. Grades). * * * Dol, das; [s], [zu lat. dolor =… …   Universal-Lexikon

  • dol — dȏl (dȏ1) m <G dȍla, N mn dòlovi/dȏli jez. knjiž.> DEFINICIJA manja dolina; udolina FRAZEOLOGIJA ni u brdo ni u dol, v. brdo ONOMASTIKA pr. (prema svojstvu lokaliteta doseljenja): Dȏl (Karlovac, Pokuplje), Dòlački (180, Velika Gorica, Čazma …   Hrvatski jezični portal

  • dol. — dol. dol. written abbreviation for dollar * * * dol. ► MONEY WRITTEN ABBREVIATION for DOLLAR(Cf. ↑dollar) …   Financial and business terms

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”