państwo

państwo
n III
1. Ms. \państwowie; lm D. państw
«zorganizowana politycznie społeczność zamieszkująca określone granicami terytorium, mająca niepodległą formę rządów; forma organizacji politycznej tego społeczeństwa»

Państwo polskie, bułgarskie.

Państwo burżuazyjne, demokratyczne, feudalne, kapitalistyczne, socjalistyczne, ludowe.

Państwo suwerenne, niepodległe, niezawisłe, niezależne.

Głowa państwa.

Ster, rządy państwa.

Kierować, rządzić państwem.

∆ Państwo buforowe «niewielkie państwo, zwykle słabe pod względem wojskowym, położone pomiędzy państwami silnymi i zmniejszające poprzez swa politykę możliwość konfliktów między nimi, pozostające zwykle pod silnym wpływem jednego z tych państw»
∆ Państwo konstytucyjne «państwo, którego rządy oparte są na konstytucji pisanej lub ustawach zwyczajowych»
∆ Państwo narodowościowe, wielonarodowe «państwo, którego ludność składa się z wielu narodowości»
∆ Państwo policyjne «państwo, w którym system prawny lub praktyka funkcjonowania aparatu państwowego pozbawia obywatela ochrony przed organami bezpieczeństwa publicznego, które w sposób nie kontrolowany stosować mogą środki represji»
∆ Rada Państwa «w PRL: kolegialny, naczelny organ władzy państwowej wybierany przez sejm spośród posłów»
bot. Państwo roślinne «duży obszar florystyczny kuli ziemskiej, którego granice określa się na podstawie właściwej mu szaty roślinnej, głównie zasięgu występujących tam roślin»
hist. Państwo lenne «państwo w okresie feudalnym, mające ograniczoną suwerenność na rzecz innego państwa, mocarstwa»
◊ Państwo w państwie «o instytucji, organizacji itp. mającej, uzurpującej sobie całkowitą niezależność od władz nadrzędnych»
2. DB. \państwowa, CMs. \państwowu, blm
(z przydawką i orzeczeniem w lm) «pan i pani, zwykle jako para małżeńska»

Państwo Kowalscy.

Państwo inżynierostwo.

Szanowni państwo.

Ci państwo wyszli przed godziną.

Czy znasz państwa Nowaków?

∆ Państwo młodzi «pan młody z panną młodą; nowożeńcy»
3. DB. \państwowa, CMs. \państwowu, blm
(z przydawką i orzeczeniem w lm) «towarzystwo złożone z osób obu płci; wyraz używany zwłaszcza jako forma zwracania się do grupy pań i panów»

Proszę państwa do stołu.

Państwo pozwolą, że zapalę papierosa.

Czy państwo są zadowoleni z podróży?

∆ Proszę państwa «zwrot grzecznościowy używany przy bezpośrednim zwracaniu się do kobiety i mężczyzny lub do grupy kobiet i mężczyzn»
4. DB. \państwowa, CMs. \państwowu, blm
(z przydawką i orzeczeniem w lm), przestarz. «pan i pani jako gospodarze, chlebodawcy w stosunku do służby»

Słownik języka polskiego . 2013.

Look at other dictionaries:

  • państwo — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. n I, Mc. państwowie {{/stl 8}}{{stl 7}} ogół współdziałających ze sobą instytucji, służących zapewnieniu bezpiecznego i harmonijnego współżycia ludzi zamieszkujących na wyznaczonym granicami terytorium; podmiot prawa… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • państwo — I. Państwo młodzi zob. młody 8. II. Państwo w państwie «o organizacji, instytucji itp. mającej lub uzurpującej sobie całkowitą niezależność od władz nadrzędnych»: (...) w społeczeństwie naszym Ministerstwo Spraw Wewnętrznych jest odbierane jako… …   Słownik frazeologiczny

  • państwo młodzi — {{/stl 13}}{{stl 7}} kobieta i mężczyzna w dniu ich ślubu; nowożeńcy : {{/stl 7}}{{stl 10}}Wypić zdrowie państwa młodych. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • państwo w państwie — {{/stl 13}}{{stl 7}} o jakimś formalnym lub nieformalnym związku, działającym wewnątrz jakiejś organizacji, w znaczącej części niezależnym, przynoszącym jego członkom korzyści : {{/stl 7}}{{stl 10}}Komitet Centralny był w partii swoistym państwem …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • moi [mili, drodzy] państwo — {{/stl 13}}{{stl 7}} używany w sytuacji oficjalnej zwrot adresatywny do grupy osób (niekiedy traktowanych protekcjonalnie) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Moi państwo, cieszę się, że was spotykam. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • jak pan [pani] uważa [państwo uważają] — {{/stl 13}}{{stl 8}}ofic., {{/stl 8}}{{stl 7}}to samo co jak uważasz [uważacie]: Jak pan uważa, mogę tego w ogóle nie robić. Gdzie państwa posadzimy: czy tutaj, czy pod oknem. – Jak pan uważa. {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • totalitarny — ∆ Państwo totalitarne, ustrój totalitarny «państwo, system rządzenia opierające swoją organizację wewnętrzną na totalitaryzmie» …   Słownik języka polskiego

  • Grammaire du polonais — Grammaire polonaise Article principal : Polonais. La gammaire polonaise est l étude de la morphologie et de la syntaxe de la langue polonaise. Sommaire 1 Morphologie du polonais 1.1 Le nom 1.1.1 Genre et nombre …   Wikipédia en Français

  • Grammaire polonaise — Article principal : Polonais. La grammaire polonaise est l étude de la morphologie et de la syntaxe de la langue polonaise. Le polonais partage des caractéristiques avec la plupart des autres langues slaves : déclinaisons (sept… …   Wikipédia en Français

  • Polnische Grammatik — Dieser Artikel beschreibt die Grammatik der polnischen Sprache unter Einbeziehung einiger sprachgeschichtlicher Anmerkungen und dialektaler Besonderheiten. Das Polnische als westslawische Sprache hat in der Deklination wie die meisten anderen… …   Deutsch Wikipedia

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”