sztuka

sztuka
ż III, CMs. \sztukauce; lm D. \sztukauk
1. «dziedzina ludzkiej działalności artystycznej, wyróżniana ze względu na związane z nią wartości estetyczne (zwłaszcza piękno); jej wytwory stanowią trwały dorobek kultury»

Sztuka współczesna, barokowa, renesansowa, średniowieczna, starożytna.

Sztuka narodowa.

Sztuka abstrakcyjna, nowoczesna, realistyczna, impresjonistyczna, sakralna.

Sztuka filmowa, muzyczna, pisarska.

Dzieło sztuki.

Historia, teoria sztuki.

Zabytek, pomnik sztuki.

Ośrodek, przybytek sztuki.

Znawca, miłośnik sztuki.

Zbiory sztuki.

Uprawiać sztukę.

Zajmować się sztuką.

Sztuka powstaje, rozwija się, kwitnie.

∆ Sztuka ludowa «twórczość artystyczna wsi, uwarunkowana rodzimą tradycją kulturową; także: twórczość ludów niecywilizowanych»
∆ Sztuki piękne «sztuki plastyczne, muzyka i literatura»
∆ Sztuki plastyczne «dziedzina twórczości artystycznej, z którą wiążą się dzieła sztuki doznawane wizualnie, mające charakter płaszczyznowy (wytwory malarstwa, rysunku i grafiki) i trójwymiarowy (wytwory architektury, rzeźby i rzemiosła artystycznego)»
∆ Sztuka stosowana, sztuka użytkowa, sztuka dekoracyjna «twórczość artystyczna głównie w dziedzinie rzemiosła, grafiki użytkowej i dekoracji wnętrz»
∆ Sztuka zdobnicza «rzemiosło artystyczne»
◊ Coś (jakaś czynność) jest sztuką dla sztuki «o jakiejś czynności będącej celem samym w sobie, nie mającej lub pozbawionej w zamierzeniu jej wykonawcy celów praktycznych, użytkowych»
2. «utwór dramatyczny przeznaczony do wystawienia na scenie»

Sztuka współczesna, obyczajowa, historyczna.

Jednoaktowa, dwuaktowa itp. sztuka a. sztuka w jednym akcie, w dwóch aktach itp.

Napisać sztukę.

Gdzieś grają, wystawiają sztukę.

Zdjąć sztukę z afisza, ze sceny.

Sztuka idzie, wchodzi na afisz, schodzi z afisza.

Premiera nowej sztuki.

3. «umiejętność, biegłość w wykonywaniu czegoś; kunszt, mistrzostwo»

Sztuka aktorska, cukiernicza, drukarska, fryzjerska, jubilerska, krawiecka, kulinarna, lekarska, łowiecka, ogrodnicza.

Sztuka pisania, rządzenia, podobania się.

Sztuka życia.

∆ Sztuka wojenna «wiedza i umiejętność dotyczące przygotowania i prowadzenia wojny jako całości oraz poszczególnych jej operacji i walk; obejmuje strategię, sztukę operacyjną i taktykę»
∆ Sztuka czarodziejska, czarnoksięska, tajemna itp. «magia, czary»
hist. Sztuki wyzwolone «przedmioty wykładane w szkołach w starożytnym Rzymie i w średniowiecznej Europie; dzieliły się na stopień niższy (gramatyka, retoryka i dialektyka) i wyższy (arytmetyka, geometria, astronomia i muzyka)»
4. «czynność, działanie będące wyrazem czyjejś zręczności, umiejętności, siły, czyjegoś sprytu itp.»

Sztuki akrobatyczne, cyrkowe, magiczne.

Sztuki z kartami.

Pokazywać rozmaite sztuki.

Dokazać jakiejś sztuki.

pot. Co za sztuka, czy to sztuka, (to) nie sztuka, wielka (mi) sztuka (zrobić coś) «nic wielkiego, nic trudnego ani nadzwyczajnego»
◊ (Cała) sztuka w tym «chodzi głównie o to, że…; najważniejsze jest…»
5. «jedna, pojedyncza rzecz, jedno zwierzę; jednostka, egzemplarz, kawałek, część czegoś»

Pewna liczba sztuk bydła, trzody, inwentarza.

Dziesięć sztuk bielizny.

Kupować, sprzedawać na sztuki.

Porąbać, pociąć, pokrajać coś na sztuki, w sztuki.

∆ Sztuka mięsa «kawałek gotowanego mięsa wołowego, jako potrawa»
◊ Sztuka w sztukę «o czymś jednakowym, dobrze dobranym»
◊ Płacić od sztuki «płacić za każdy wykonany przedmiot, za każdą rzecz osobno»
przen. pot. «o człowieku: osobnik, indywiduum»

Chytra, zdolna, sprytna, harda sztuka.

6. «określona ilość tkaniny sprzedawana jako całość; zwój, bela»

Sztuka płótna, wełny, flaneli.

7. rzad. «zręczny, podstępny czyn; fortel, wybieg, intryga; figiel, sztuczka»

Spłatać, wypłatać komuś jakąś sztukę.

Znać się na czyichś sztukach.

pot. Do trzech razy sztuka «można podjąć trzecią próbę (po dwóch nieudanych)»
niem.

Słownik języka polskiego . 2013.

Look at other dictionaries:

  • sztuka — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ib, CMc. sztuce {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} twórczość artystyczna, której wytworami są dzieła z zakresu literatury, muzyki, malarstwa itp., spełniające wymogi harmonii, estetyki,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • sztuka — 1. (Cała) sztuka w tym «chodzi głównie o to, od tego zależy powodzenie, sukces czegoś, na tym polega czyjaś umiejętność»: – Carpaccio musi być cieniutko pokrojone – powiedział mężczyzna w odpowiedzi na mój uśmiech. – W tym cała sztuka. No i… …   Słownik frazeologiczny

  • sztuka — Młoda i atrakcyjna kobieta Eng. A young and attractive woman …   Słownik Polskiego slangu

  • sztuka w sztukę — {{/stl 13}}{{stl 7}} każdy, bez wyjątku : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jabłko sztuka w sztukę dorodne i rumiane. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • sztuka dla sztuki — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} działanie nieprzynoszące doraźnego, praktycznego pożytku {{/stl 7}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}2. {{/stl 12}}{{stl 7}} hasło głoszone przez artystów, szczególnie pod koniec… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • sztuka mięsa — {{/stl 13}}{{stl 7}} kawałek gotowanego mięsa, zazwyczaj wołowego, podawany jako potrawa; sztukamięs : {{/stl 7}}{{stl 10}}Na obiad podano sztukę mięsa z ziemniakami i surówkę z białej kapusty. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • wielka (mi) [też mi] sztuka — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} wykrzyknienie, którym mówiący wyraża przekonanie, że coś wcale nie jest trudne, wyjątkowe : {{/stl 7}}{{stl 10}}Wielka mi sztuka! Ja też bym tak umiał. Też mi sztuka udawać mądrego przed dziećmi.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chytra [szczwana] sztuka — {{/stl 13}}{{stl 7}}to samo co chytry [szczwany] lis: Z niego jest chytra sztuka, wykręcił się od robienia harmonogramu. {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • do trzech razy sztuka — {{/stl 13}}{{stl 7}} ktoś podejmuje po raz trzeci jakieś działanie, licząc na sukces lub zapowiadając tymi słowami rezygnację ze swoich starań : {{/stl 7}}{{stl 10}}Teraz albo nigdy, do trzech razy sztuka. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • to nie sztuka — {{/stl 13}}{{stl 7}} to nic szczególnego, trudnego : {{/stl 7}}{{stl 10}}To nie sztuka bić słabszego. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”